Chi họ Ngô Đăng
- Số đời
- 8 đời
- Niên đại
- Từ năm 1740
- Quy mô
- Hơn 200 người
- Đại diện
- Ông Ngô Trọng (357 Ngọc Thụy, TDP 34, P. Bồ Đề)
- Ghi chú
- Theo kê khai: hiện thờ tự Việt Quốc Công Thái úy Lý Thường Kiệt là cụ tổ.
(Địa bàn quản lý hiện nay: Tổ dân phố số 34, phường Bồ Đề, quận Long Biên / thành phố Hà Nội)
Phúc Xá - Bắc Biên là cộng đồng cư dân lâu đời ven sông Hồng, có lịch sử gắn bó sâu sắc với quá trình hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội. Hệ thống tư liệu gồm chính sử, minh văn chuông cổ, sắc phong, địa bạ, hương ước, hồ sơ hành chính, phim tư liệu VTV/HTV và ký ức cộng đồng chứng minh quá trình kế thừa lâu dài qua các tên gọi và không gian cư trú An Xá - Cơ Xá - Phúc Xá - Bắc Biên từ thời Lý (năm 1010) đến nay.
Mặc dù tên gọi, địa giới và đơn vị hành chính nhiều lần thay đổi do biến động dòng chảy sông Hồng và sự quản lý nhà nước qua các triều đại, cộng đồng cư dân cùng hệ thống di tích, thiết chế tín ngưỡng, lễ hội, dòng họ và ký ức chung vẫn được duy trì liên tục qua các thời kỳ:
Cộng đồng An Xá vốn ở nội thành Thăng Long; khi Lý Thái Tổ dời đô năm 1010, cư dân chuyển ra vùng bãi sông Hồng để nhường đất xây Hoàng thành.
📜 Căn cứ: Bài viết Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử & Xưa NayĐại Việt sử ký toàn thư chép việc 'đắp đê ở phường Cơ Xá' năm 1108. Năm 1132 đời Vua Lý Thần Tông hạ chiếu đổi tên An Xá thành châu Cơ Xá. Lệnh chỉ năm 1619 của Chúa Trịnh Tráng ban quyền miễn đắp đê, sưu thuế phu phen đền bù cho dân làng.
📜 Căn cứ: Minh văn chuông cổ chùa An Xá (1690)Địa bạ Gia Long 4 ghi nhận xã Cơ Xá, huyện Từ Liêm, phủ Thuận An; bao gồm đất ở, bãi bồi châu thổ, nền đình, nền chùa và khu vực tâm linh.
📜 Căn cứ: Địa bạ xã Cơ Xá năm 1805 (Mã số 5354)Quyết định ngày 06/4/1911 của Phủ Thống sứ Bắc Kỳ chính thức đổi tên làng Cơ Xá (機舍) thành Phúc Xá (福舍), xác lập sự tiếp nối pháp lý trực tiếp của cùng một cộng đồng.
📜 Căn cứ: Hồ sơ đổi tên làng năm 1911Phúc Xá tăng bổ Hương ước năm 1923 và hoàn thiện Sổ Đinh điền Khải Định 8 & 10 (1923, 1925), khẳng định thiết chế tự quản và tính tiếp nối cư dân.
📜 Căn cứ: Hương ước 1923 & Sổ Đinh điền 1923–1925Không gian Phúc Xá gồm Bắc Biên, Trung Hà, Tây Biên, Cơ Xá Nam... Trong đó Bắc Biên là bộ phận cư trú tiếp nối trực tiếp của Phúc Xá lịch sử.
📜 Căn cứ: Bản đồ Hà Nội năm 1942 & Nghiên cứu PGS.TS Bùi Xuân ĐínhBắc Biên hợp thành xã Ngọc Thụy (huyện Gia Lâm, Hà Nội), sau đổi thành phường Ngọc Thụy (quận Long Biên) năm 2003.
📜 Căn cứ: Luận văn thạc sĩ Lễ hội đình Bắc Biên (2008)Khu vực Bắc Biên thuộc phường Bồ Đề. Năm 2026, TDP 8 và TDP 10 cũ sắp xếp thuộc Tổ dân phố số 34. Vinh dự đón Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia Chuông chùa An Xá.
📜 Căn cứ: Hồ sơ & Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia (2026)Tính liên tục của Phúc Xá - Bắc Biên không chỉ được xác lập qua các nguồn tư liệu thành văn mà còn được nhận diện qua sự kế thừa cộng đồng cư dân, hệ thống di sản, thiết chế văn hóa và các thực hành truyền thống vẫn được duy trì đến hiện nay:
Quá trình cư trú gắn với biến động sông Hồng và thay đổi địa giới. Cư dân gốc cùng hệ thống di tích, thiết chế làng và thực hành tín ngưỡng được tiếp nối trực tiếp từ Cơ Xá - Phúc Xá lịch sử.
📜 Đối chiếu Sổ Đinh bạ - Đinh điền 1907-1925 ↗Bảo lưu dấu ấn làng ven sông với hệ thống Đình Phúc Xá, Chùa An Xá, Đền Rừng, các điểm thờ tự cổ và Bảo vật quốc gia Chuông chùa An Xá.
📜 Hồ sơ Bảo vật Quốc gia Chuông An Xá ↗Hương ước phản ánh thiết chế tự quản hoàn chỉnh. Duy trì thờ Thành hoàng, thờ Thái úy Lý Thường Kiệt (Tổ địa), thờ Mẫu Tam phủ và tín ngưỡng dân gian.
📜 Đọc Hương ước làng Phúc Xá 1923 ↗Duy trì Hội làng (6/3 ÂL), Lễ tưởng niệm ngày hóa Lý Thường Kiệt (2/6 ÂL), nghi thức rước nước, rước văn và mạng lưới 12 dòng họ lớn trao truyền ký ức.
📜 Bảng kê 12 Dòng họ lâu đời ↗Dưới đây là bộ sưu tập toàn bộ các tập tin tư liệu gốc, bản đồ lịch sử, sắc phong Hán Nôm, địa bạ, điền bạ, đinh bạ, hương ước, hồ sơ hành chính, phim tư liệu VTV/HTV, bài nghiên cứu và báo chí chính thống được sắp xếp theo thứ tự thời gian tăng dần từ năm 1622 đến hiện tại (2026). Bạn có thể lọc theo danh mục, tìm kiếm từ khóa, bấm "Xem tóm tắt" để đọc tóm tắt nội dung & trực quan tư liệu ngay trên trình duyệt hoặc bấm "Tải file" để nhận thông tin liên hệ khai thác bản gốc:
Loại tư liệu: Sắc phong Hán Nôm
Tập hợp hình ảnh nguyên bản các đạo sắc phong triều đại ban cho làng Phúc Xá qua các thời kỳ.
Loại tư liệu: Sắc phong Hán Nôm
Bổ sung trọn bộ hình ảnh các đạo sắc phong triều Lê - Nguyễn được gìn giữ tại địa phương.
Loại tư liệu: Dịch thuật Hán Nôm
Phiên âm Hán - Việt và dịch nghĩa niên hiệu, danh hiệu thần được các triều đại phong tặng.
Loại tư liệu: Minh văn / Hán Nôm
Chứng cứ gốc khắc Lệnh chỉ Chúa Trịnh Tráng (1619) và địa giới Cơ Xá, minh chứng gốc tích Lý Thường Kiệt.
Loại tư liệu: Nghiên cứu Hán Nôm
Tác giả Nguyễn Văn Thành khảo cứu văn khắc minh chuông khẳng định quê hương Thái úy Lý Thường Kiệt.
Loại tư liệu: Địa bạ triều Nguyễn
Tư liệu Hán Nôm gốc tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia ghi nhận địa giới, diện tích, đất ở, nền đình, nền chùa và bãi châu thổ xã Cơ Xá.
Loại tư liệu: Bản dịch Địa bạ
Dịch nghĩa và thống kê số liệu diện tích đất ở, đất công, nền công trình tâm linh của xã Cơ Xá năm 1805.
Loại tư liệu: Thần tích Hán Nôm
Phản ánh hệ thống thờ phụng Thành hoàng làng, tín ngưỡng dân gian và ký ức cộng đồng thế kỷ XIX.
Loại tư liệu: Bản đồ lịch sử
Thể hiện sông Hồng, bãi Cơ Xá và không gian ngoại thành Hà Nội giai đoạn cuối thế kỷ XIX.
Loại tư liệu: Bản đồ lịch sử
Xác định không gian và đơn vị hành chính Cơ Xá / Phúc Xá đầu thế kỷ XX trong Tổng Hoàn Long.
Loại tư liệu: Đinh bạ Pháp thuộc
Ghi nhận nhân khẩu, suất đinh và tổ chức cộng đồng xã Cơ Xá trước mốc thời điểm đổi tên.
Loại tư liệu: Điền bạ Pháp thuộc
Ghi nhận sự tiếp nối về ruộng đất, bãi bồi và chủ sở hữu của xã Cơ Xá trước 1911.
Loại tư liệu: Hồ sơ hành chính Pháp thuộc
Quyết định ngày 06/4/1911 của Phủ Thống sứ Bắc Kỳ – chứng cứ pháp lý trực tiếp về sự chuyển đổi tên làng Cơ Xá thành Phúc Xá.
Loại tư liệu: Điền bạ Pháp thuộc
Sổ điền bạ đầu tiên chính thức ghi nhận tên gọi Phúc Xá sau sự kiện đổi tên làng năm 1911.
Loại tư liệu: Sổ địa chính
Thống kê dân đinh và điền sản làng Phúc Xá năm 1923, gắn với mốc tăng bổ Hương ước.
Loại tư liệu: Hương ước cổ
Bộ luật tự quản hoàn chỉnh của làng quy định tục lệ, nghi lễ hội làng, đất công, quỹ làng và việc trị an.
Loại tư liệu: Sổ địa chính
Ghi nhận sự tiếp nối liên tục về địa chính và dân cư làng Phúc Xá giai đoạn 1925.
Loại tư liệu: Nghiên cứu đối chiếu
Theo dõi & chứng minh sự tiếp nối trực tiếp của dân cư, tên họ và ruộng đất qua thời điểm đổi tên 1911.
Loại tư liệu: Bản đồ lịch sử
Đối chiếu biến động không gian cư trú bãi sông Hồng và vị trí làng Phúc Xá (Bắc Biên).
Loại tư liệu: Hồ sơ cộng đồng
Sổ quyên góp công đức phản ánh sự đồng lòng hưởng ứng của cư dân các dòng họ trong việc duy trì thiết chế làng.
Loại tư liệu: Bản đồ lịch sử
Đối chiếu không gian cư trú ven sông Hồng trước Cách mạng tháng Tám 1945.
Loại tư liệu: Luận văn khoa học
Công trình nghiên cứu nhân học văn hóa toàn diện về hội làng, lễ rước nước sông Hồng và tục thờ cúng tại Bắc Biên.
Loại tư liệu: Hồ sơ phục chế
Báo cáo chuyên môn phục chế các đạo sắc phong cổ bị hư hỏng theo thời gian.
Loại tư liệu: Ảnh tư liệu
Ảnh chụp trực tiếp bộ sổ thống kê sắc phong cổ còn lưu lại tại làng.
Loại tư liệu: Nghiên cứu lịch sử
Tác giả Nguyễn Xuân Hòa & Nguyễn Hữu Tưởng khảo cứu sâu rộng mạch lịch sử 1.000 năm của làng ven sông Hồng.
Loại tư liệu: Tạp chí khoa học
Bài báo khoa học khẳng định vị trí chiến lược của Cơ Xá và quê hương Thái úy Lý Thường Kiệt.
Loại tư liệu: Tạp chí lịch sử
Tư liệu khảo cứu truyền thống văn hóa làng Cơ Xá - Phúc Xá qua các thời kỳ lịch sử.
Loại tư liệu: Khảo cứu chuyên gia
Đánh giá của chuyên gia dân tộc học/lịch sử học hàng đầu về cấu trúc làng ven sông và tính liên tục dòng họ Phúc Xá.
Loại tư liệu: Phóng sự truyền hình
Phóng sự VTV tái hiện lịch sử dòng họ, thân thế Lý Thường Kiệt và vùng đất quê hương bãi An Xá - Cơ Xá - Phúc Xá.
Loại tư liệu: Phóng sự truyền hình
Chương trình Khám phá Việt Nam của VTV tôn vinh lịch sử 1.000 năm và cụm di tích đình chùa Phúc Xá - Bắc Biên.
Loại tư liệu: Video lễ hội làng
Thước phim truyền hình ghi nhận lễ hội truyền thống, rước nước sông Hồng và tế lễ Lý Thường Kiệt tại đình Phúc Xá.
Loại tư liệu: Phóng sự di sản
Phóng sự chuyên đề Di sản kể chuyện của Đài Hà Nội về lịch sử, kiến trúc chạm khắc và văn hóa đình Phúc Xá.
Loại tư liệu: Hồ sơ di sản Quốc gia
Hồ sơ khoa học trình Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật Quốc gia năm 2026.
Loại tư liệu: Tổng hợp truyền thông
Tổng hợp các bài đưa tin trên Hà Nội Mới, Báo Văn Hóa, VietnamNet, VTV, VietnamPlus, Báo Ngày Nay...
Bảng kê được tổng hợp từ thông tin do đại diện các dòng họ tại Bắc Biên cung cấp, phục vụ hồ sơ rà soát giá trị làng truyền thống (Tổ dân phố số 34, phường Bồ Đề, TP. Hà Nội):
| STT | Dòng họ / Chi họ | Số đời | Niên đại | Quy mô con cháu | Trưởng họ / Đại diện liên hệ | Ghi chú / Nhân vật tiêu biểu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Chi họ Ngô Đăng | 8 đời | Từ năm 1740 | Hơn 200 người | Ông Ngô Trọng (357 Ngọc Thụy, TDP 34, P. Bồ Đề) | Theo kê khai: hiện thờ tự Việt Quốc Công Thái úy Lý Thường Kiệt là cụ tổ. |
| 2 | Dòng họ Lê Đăng | 15 đời | Khoảng hơn 300 năm | Hơn 500 người | Ông Lê Đăng Nghị (9, ngách 305/24 Ngọc Thụy, TDP 34) | Một trong những dòng họ lâu đời nhất tại Bắc Biên. |
| 3 | Dòng họ Nguyễn Ngọc | 14 đời | Thế kỷ XVII | Hơn 400 người | Ông Nguyễn Ngọc Thi (2, ngách 293/37 Ngọc Thụy, TDP 34) | Nhân vật tiêu biểu: Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Ngọc Nại. |
| 4 | Dòng họ Nguyễn Như | 14 đời | Khoảng 285 năm | Khoảng 400 con cháu | Ông Nguyễn Như Trọng (6, ngõ 285 Ngọc Thụy, TDP 34) | Duy trì gia phả và nhà thờ họ truyền thống. |
| 5 | Dòng họ Nguyễn Văn - Chi 1 | 14 đời | Lâu đời | Nhiều thế hệ | Ông Nguyễn Văn Tuấn (9, ngõ 293 Ngọc Thụy, TDP 34) | Dòng họ gắn liền với tiến trình phát triển của làng. |
| 6 | Dòng họ Nguyễn Văn - Chi 2 | 6 đời | Khoảng 145 năm | Khoảng 500 con cháu | Ông Nguyễn Văn Hợp (14, ngách 305/8 Ngọc Thụy, TDP 34) | Quy mô con cháu đông đúc tại địa phương. |
| 7 | Dòng họ Nguyễn Văn - Chi 3 | 6 đời | Khoảng 150 năm | Khoảng 210 con cháu | Ông Nguyễn Văn Hào (62, ngách 293/37 Ngọc Thụy, TDP 34) | Tích cực đóng góp các hoạt động cộng đồng. |
| 8 | Dòng họ Hồ - Chi 3 | 9 đời | Nhiều thế hệ | 137 người | Ông Hồ Như Cường (7, phố Dã Tượng, P. Hoàn Kiếm, Hà Nội) | Giữ mối liên hệ chặt chẽ với quê hương gốc. |
| 9 | Dòng họ Nguyễn Phú | 9 đời | Khoảng 150 năm | Khoảng 250 con cháu | Ông Nguyễn Phú Quốc (66, ngõ 86 Ngọc Thụy, P. Bồ Đề) | Thành viên nổi bật theo kê khai: Nguyễn Phú Xuyên Khung, Nguyễn Phú Vị. |
| 10 | Dòng họ Bùi | 7 đời | Khoảng 190 năm | 164 con cháu | Ông Bùi Chí Nghi (92, ngõ 293 Ngọc Thụy, TDP 34) | Gắn bó lâu đời với mảnh đất Bắc Biên. |
| 11 | Dòng họ Nguyễn Đức | 6 đời | Từ năm 1850 | 70 con cháu | Ông Nguyễn Đức Tuấn (89, ngõ 293 Ngọc Thụy, TDP 34) | Duy trì nề nếp gia phong và thờ cúng tổ tiên. |
| 12 | Dòng họ Vũ Văn | 6 đời | Từ năm 1854 | Nhiều con cháu | Trưởng họ: Vũ Văn Hùng; Đại diện: Vũ Văn Mai (7, ngách 293/74 Ngọc Thụy) | Đại diện dòng họ tích cực tham gia công việc làng. |
💡 Nhận xét khái quát: Bảng kê hiện ghi nhận 12 dòng họ/chi họ, trong đó có nhiều dòng họ đã duy trì 14 - 15 đời và một số dòng họ có thời gian cư trú được kê khai từ hơn 100 đến trên 300 năm. Việc duy trì trưởng họ, gia phả, thờ tự và mạng lưới con cháu là lớp tư liệu cộng đồng bổ trợ minh chứng cho tính liên tục cư dân của Phúc Xá - Bắc Biên.
Các chương trình phóng sự truyền hình phát trên VTV1, VTV3, Đài PT-TH Hà Nội (HTV, TV360) ghi hình di tích đình Phúc Xá, lễ hội truyền thống 921 năm ngày hóa Thái úy Lý Thường Kiệt và lịch sử làng ven sông Hồng:

Phóng sự chuyên đề của VTV tái hiện mạch lịch sử thiên di, thân thế Thái úy Lý Thường Kiệt và truyền thống bãi An Xá - Cơ Xá - Phúc Xá.

Chương trình Khám phá Việt Nam trên VTV1 tôn vinh lịch sử 1.000 năm, cấu trúc làng ven sông và di sản đình - chùa làng Phúc Xá.

Thước phim truyền hình Hà Nội ghi lại hội làng truyền thống, nghi lễ rước nước sông Hồng, rước văn và tế lễ tại đình Phúc Xá (Bắc Biên).

Phóng sự chuyên sâu Di sản kể chuyện của Đài PT-TH Hà Nội khắc họa giá trị kiến trúc chạm khắc, câu đối Hán Nôm và hồn làng ven sông.
Danh mục bài viết trên các cơ quan báo chí truyền thông quốc gia và thủ đô ghi nhận Bảo vật Quốc gia Chuông chùa An Xá và dòng chảy di sản 1.000 năm của làng Phúc Xá - Bắc Biên:
Đưa tin lễ đón Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia; giới thiệu chuông An Xá, cụm di tích Trung Hà - Bắc Biên và trách nhiệm bảo tồn của chính quyền, cộng đồng.
Nhấn mạnh sự tiếp nối của cộng đồng qua các tên An Xá - Cơ Xá - Phúc Xá; đình, đền, tín ngưỡng và nếp sống là các dấu vết của cộng đồng Thăng Long cổ.
Giới thiệu đình Phúc Xá, chùa Bắc Biên, chuông An Xá và hệ thống lễ hội; mô tả sự tiếp nối lịch sử, văn hóa của cộng đồng.
Phản ánh các lớp trầm tích lịch sử, tâm linh của Bắc Biên giữa bối cảnh đô thị hóa và vai trò của cộng đồng trong gìn giữ di sản.
Nhấn mạnh Bắc Biên là một làng cổ hiếm hoi gắn với quá trình hình thành, phát triển Thăng Long - Hà Nội; giới thiệu cấu trúc làng và hệ thống di sản.
Giới thiệu Bắc Biên như một làng cổ gắn với lịch sử Thăng Long - Hà Nội, còn lưu giữ cấu trúc làng xã và các dấu ấn văn hóa truyền thống.
Phóng sự ảnh giới thiệu cộng đồng hơn 1.000 năm tuổi, cụm di tích lịch sử - tâm linh, không gian thờ tự và mối liên hệ với Thái úy Lý Thường Kiệt.
Đặt Bắc Biên trong cấu trúc di sản - tín ngưỡng của phường Bồ Đề; nhấn mạnh lớp ký ức cư trú lâu đời, đình, chùa và các thiết chế tâm linh.
Mọi thông tin trao đổi, phản hồi, đóng góp tài liệu hoặc nhu cầu thẩm định chuyên sâu hồ sơ xin vui lòng liên hệ đại diện cộng đồng: